ابو القاسم سلطانى
240
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2538 شمعدانى پا كبوترى Geranium molle L . گياهى است يك يا 2 ساله ، كركدار ، خودرو به ارتفاع 40 - 10 سانتيمتر از خانواده Geraniaceae ، ساقه منشعب داراى كركهاى سفيد ، نرم و دراز ، برگها متناوب منقسم به 5 تا 7 قطعه ، بريدگى برگهاى ساقه عميقتر ، در اثر مچاله كردن گياه بوى مركب چين از آن به مشام مىرسد . گل كوچك به رنگ سرخ ارغوانى يا كمى بنفش و پهناى آن از 10 ميليمتر تجاوز نمىكند ، درازاى گلبرگ از كاسبرگ بيشتر ، منقار ميوه 7 - 6 ميليمتر و در ميوه رسيده به 10 ميليمتر نيز مىرسد . پراكندگى : گياه در تمام اروپا و قسمتى از آسيا رويش دارد . در ايران در بندر گز ، بابل ، سارى ، رشت ، ماسوله ، رودبار ، بختيارى ، بين شوشتر و دزفول به شكل وحشى مىرويد . قسمت قابل مصرف : ريشه تاريخچه : Gerard در قرن شانزدهم بريدگىهاى بدن خود را با پودر ريشه گياه درمان مىكرده و كولپپر مصرف آن را در موارد كوليك ، سنگ كليه ، نقرس و بطور موضعى در زخمها ، جراحات و فيستولها توصيه نموده است ( Culpeper's P : 124 ) . خواص درمانى : قابض ، تسكيندهنده درد و التيامدهنده زخم موارد مصرف : در خونريزى ، ورم كليه ، ضربههاى وارده ، جراحات و گلودرد مصرف سنتى دارد . Code - 2540 شمعدانى قرمز Geranium robertianum L . گياهى است علفى ، يك ساله ، داراى كركهاى ساده و غدهاى ، ساقه افراشته ، نازك ، قرمزرنگ ، منشعب ، پرزدار به ارتفاع 40 - 10 سانتيمتر از خانواده Geraminaceae . برگها متناوب ، منقسم به 5 - 3 قطعه ، به رنگ سبز مايل به قرمز ، نرم و مخملى ، دمبرگ بلند و در انتها باد كرده ، گل ارغوانى يا گلىرنگ به قطر 2 سانتيمتر ، داراى 5 كاسبرگ و 5 گلبرگ ، گلبرگ 2 برابر بزرگتر از كاسبرگ ، دمگل بلند ، بساك نارنجى ، اغلب به صورت 2 تائى به شكل شمعدانى ، ميوه شامل 5 برچه ، ريشه نازك ، سفيدرنگ ، بو تند ، طعم تلخ و قابض .